Cần Thơ từng là nơi người trẻ miền Tây chọn để bám trụ. Không phải Sài Gòn hoa lệ nhưng cũng đủ việc làm, đủ tiện nghi, và quan trọng nhất — còn có thể mua được nhà. Nhưng câu chuyện đó đang thay đổi nhanh hơn nhiều người nhận ra.

Không cần nhìn đâu xa. Ngay từ đầu năm 2026, HĐND TP. Cần Thơ chính thức thông qua bảng giá đất mới áp dụng trên toàn địa bàn. Khu vực nội ô Ninh Kiều tăng 20–40%, với mức giá đỉnh tại trục đường Hòa Bình vượt 177 triệu đồng/m². Trong khi đó, giá căn hộ thương mại tại các quận trung tâm phổ biến ở mức 30–40 triệu đồng/m² — tức một căn 70m² có giá từ 2,1 đến 2,8 tỷ đồng, và con số này đang tăng.

Cần Thơ không còn là "cửa thoát"

Trước đây, người trẻ tốt nghiệp đại học ở ĐBSCL có một công thức quen thuộc: học xong, về Cần Thơ làm việc, tích lũy vài năm, mua căn nhà nhỏ. Công thức đó đang bị phá vỡ.

Giá bất động sản Cần Thơ tăng 10–15% chỉ trong nửa đầu năm 2025, theo báo cáo của Batdongsan.com.vn — dẫn đầu toàn khu vực Tây Nam Bộ cả về lượng giao dịch lẫn biên độ tăng giá. Nguồn cung mới chủ yếu tập trung ở phân khúc trung và cao cấp tại Ninh Kiều, Cái Răng, Bình Thủy. Căn hộ bình dân gần như đã biến mất khỏi thị trường sơ cấp.

So với mức thu nhập bình quân lao động toàn quốc năm 2025 là 8,4 triệu đồng/tháng (khu vực thành thị khoảng 10,1 triệu), khoảng cách giữa lương và nhà ở tại Cần Thơ đang tiệm cận với bức tranh chung của cả nước — nơi tỷ lệ giá nhà trên thu nhập đã ở mức 23,7 lần theo Numbeo, cao hơn 1,62 lần bình quân thế giới.

Toán học của sự tuyệt vọng

Nhìn vào hai con số cuối: giá nhà tăng nhanh hơn lương. Nghĩa là người trẻ tiết kiệm chăm chỉ đến đâu, khoảng cách vẫn nới rộng ra. Đây không phải lười biếng hay thiếu nỗ lực — đây là một bất đẳng thức toán học.

Hệ quả thầm lặng: Ngại cưới, ngại đẻ, ngại bám trụ

Cần Thơ là đô thị đặc biệt của ĐBSCL — trung tâm giáo dục, y tế, kinh tế của cả vùng. Thành phố này cần lực lượng lao động trẻ để vận hành, nhưng chính chi phí nhà ở leo thang đang đẩy nhóm này ra ngoài rìa.

Dữ liệu quốc gia chỉ ra rõ: TP.HCM — nơi giá nhà cao nhất — cũng đồng thời là nơi có tuổi kết hôn trung bình lần đầu cao nhất (30,4 tuổi) và mức sinh thấp nhất cả nước (1,32 con/phụ nữ). Cần Thơ chưa ở mức đó, nhưng đang đi theo cùng quỹ đạo khi bảng giá đất tăng 20–40% và căn hộ bình dân dần biến mất.

"Chữa lành" — Triệu chứng, không phải nguyên nhân

Nhìn vào các bạn trẻ đi du lịch "chữa lành" bằng con mắt phán xét là nhìn sai góc. Họ không phải không biết lo xa. Họ biết quá rõ rằng tương lai tài chính của mình trông như thế nào, và chính sự rõ ràng đó mới là vấn đề.

Trong tâm lý học hành vi, khi một mục tiêu dài hạn bị đánh giá là gần như bất khả thi, con người không chỉ từ bỏ mục tiêu đó — họ tái cấu trúc lại toàn bộ thang giá trị. Hạnh phúc được định nghĩa lại từ "sở hữu" sang "trải nghiệm." Đây là phản ứng hoàn toàn hợp lý về mặt tâm lý.

Vấn đề không nằm ở việc người trẻ đi du lịch. Vấn đề là khi tầng lớp lao động cốt lõi của một thành phố không còn có thể tưởng tượng ra một tương lai ổn định ở nơi đó, thành phố sẽ mất dần sức sống nội tại — dù bề ngoài các chỉ số GDP vẫn tăng.

Cần Thơ có lợi thế — nếu biết dùng

Không giống HCM hay Hà Nội, Cần Thơ vẫn còn dư địa. Quỹ đất vùng ven, hạ tầng kết nối đang đầu tư mạnh, và vị thế trung tâm ĐBSCL ngày càng củng cố sau khi sáp nhập với Hậu Giang và Sóc Trăng. Đây là thời điểm để đặt câu hỏi: ai sẽ được hưởng lợi từ sự tăng trưởng đó?

Nếu câu trả lời chỉ là nhà đầu tư và phân khúc cao cấp, thì Cần Thơ đang chọn con đường mà nhiều đô thị lớn đã hối hận. Nếu câu trả lời bao gồm cả người trẻ địa phương — thông qua nhà ở xã hội, chính sách cho thuê dài hạn, ưu đãi lãi suất — thì thành phố này có thể trở thành nơi hiếm hoi mà giới trẻ ĐBSCL vẫn chọn ở lại.

Đó là bài toán không có lời giải thị trường thuần túy. Nhưng đó lại là bài toán quyết định liệu Cần Thơ 10 năm tới sẽ là thành phố của người trẻ — hay chỉ là thành phố của những tòa nhà đẹp.